موج نو، آرشیو

اولین منتقد سینمایی ایرانی در سایت اینترنتی IMDb

رضا بهاری

اولين منتقد ايراني و دبير بخش "سينماي جهان" هنر روز به بزرگترين بانک اطلاعاتي - اينترنتي جهان در باره سينما راه يافت. اين سايت سي ودو نقد فيلم امير عزتي را که بيشتر آنها در روز منتشر شده است، منتشر کرد.

امير عزّتي، متولد ١٣٤٧ تبريز از نويسندگان و مترجمين با سابقه و پر کار مطبوعات سينمايي است. او از جمله نويسندگاني است که در اسفند ماه ١٣٨١ در پرونده معروف به "سينماگران" همراه سه نفر ديگر توسط اطلاعات موازي دستگير و تنها فردي بود که محاکمه شد. پي آمد اين محاکمه ابلاغ حکمي داير بر دو سال و نيم حبس تعزيري، سه سال حبس تعليقي، ١٧٤ ضربه شلاق و پرداخت ده ميليون و شش صد هزار ريال جريمه نقدي بود، که منجر به خروج وي از ايران شد.

وي از اولين روزهاي تولد روز آنلاين به ما پيوست و تاکنون ده ها نقد و مصاحبه از وي در اين روزنامه منتشر شده است.

IMDb [Internet Movie Database] یا بانک اطلاعات اینترنتی فیلم ها برای نویسندگان، منتقدان و دوستداران سینما در سراسر دنیا سایتی شناخته و آغاز و پایان هر جستجویی درباره سینماست.  IMDb در اوایل سال ١٩٩٠ توسط Usenet newsgroup  تاسیس و از ١٧ اکتبر همان سال شروع به کار کرد و تا امروز نزدیک به یک میلیون مدخل درباره فیلم ها، کارگردان ها، بازیگران و عوامل دست اندر کار صنعت سینما و تلویزیون[و به تازگی بازی های ویدیویی] را پوشش داده است. این سایت در سال ١٩٩٨ توسط سایت آمازون خریداری شد.

اطلاعاتی که این سایت درباره فیلم ها به بازدیدکنندگان خود ارائه می دهد شامل کامل ترین فهرست عوامل تولید فیلم، کمپانی های تولید و توزیع کننده، جوایز، میزان بودجه و فروش فیلم[اغلب در آمریکای شمالی یا کشور تولید کننده]، جوایز، خلاصه داستان، یادداشت ها و امتیاز دهی بازدیدکنندگان، گفتگوهای به یاد ماندنی فیلم، محل فیلمبرداری، مواد تبلیغاتی، شایعات و گاف ها، سایت رسمی فیلم یا شخص و برای سینما دوستان جدی یا دست اندرکاران حرفه ای مطبوعات سینمایی فهرست کاملی به همراه لینک از نقدهای مربوط به هر فیلم منوط به این که روی اینترنت وجود داشته باشد. این سایت موتور جستجوی پر قدرتی را نیز در اختیار بازدیدکنندگان خود قرار داده تا با کمترین اطلاعات موجود قادر به یافتن فیلم یا شخص مورد نظر خود باشند. استفاده از اطلاعات کلی این سایت رایگان است، اما بخش IMDb Pro که در سال ٢٠٠٢ راه اندازی شد و شامل اطلاعاتی کارآمدتری برای شاغلین صنعت سینما[مانند آدرس و شماره تلفن اشخاص و موسسات، میزان دقیق فروش فیلم ها در کشورهای مختلف و ...] است، فقط در صورت ثبت نام و پرداخت ماهیانه ١٣ دلار قابل دسترسی است.

سایت IMDb از نیمه دوم دهه  ١٩٩٠ شروع به درج اطلاعات فیلم های ایرانی[هر چند گاه ناقص و گاه اشتباه] کرد، این امر شروع خوبی برای راه یابی دست اندرکاران سینمای ایران به بازار جهانی فیلم و بالطبع اطلاعات بود. اما دست کم گرفته شدن امکانات اینترنت توسط کمپانی تولید و توزیع کننده فیلم یا صاحبان حرف و حتی بازیگران و کارگردان های شناخته شده ایرانی، سبب شد تا حجم داده های موجود افزایش چشم گیری نداشته باشد. این معضل گریبان گیر نویسندگان، مترجمان و منتقدان سینمای ایران نیز شده و کمتر نویسنده جدی، فعال و پیگیری وجود دارد که صاحب سایت یا وبلاگ شخصی بوده و توانسته باشد جایگاهی در این بانک اطلاعاتی به دست بیاورد.

یکی از دلایل عمده این امر[اگر از کوتاهی نویسندگان چشم پوشی کنیم] نگارش به زبان فارسی است که عملاً پذیرفته شدن در بازار اطلاعات بین المللی را دشوار می کند. سایت IMDb نیز تا امروز و پس از گذاشت یک دهه و نیم تنها به نوشته های سینمایی انگلیسی، فرانسه، آلمانی و در مواردی بسیار اندک سایر زبان های اروپایی روی خوش نشان داده است.

طبیعی است که در چنین موقعیتی راه یابی نوشته های یک منتقد ایرانی به زبان فارسی در سایت مرجعی چنین معتبر اتفاقی فرخنده است، که باید با جدی گرفتن این امر توسط نویسندگان سینمایی در آینده امتدادی شایسته بیابد. هم اکنون بیش از ده سایت و وبلاگ سینمایی فارسی زبان متعلق به نویسندگانی حرفه ای چون هوشنگ گلمکانی[سردبیر ماهنامه فیلم]، پرویز جاهد، بهروز تورانی، مسعود مهرابی، ناصر زراعتی، بصیر نصیبی، مهدی مصطفوی، امید حبیبی نیا، ناصر صفاریان، یعقوب رشتچیان و ... در پهنه اینترنت وجود دارد، که امیدواریم در آینده بسیار نزدیک شاهد حضور لینک نوشته های شان در این سایت معتبر جهانی باشیم.

این مهم می تواند توسط کاربران و خود نویسندگان نیز آغاز شود، چون سایت IMDb امکان به روز کردن اطلاعات موجود را نیز در اختیار کاربران عضو قرار داده است. هر عضو می تواند اطلاعات خود را بعد از وارد شدن به سیستم، به زبان انگلیسی نوشته و برای گردانندگان سایت ارسال نماید. این اطلاعات توسط هیئتی ١٧ نفری مورد بررسی قرار گرفته و پس از اطمینان از صحت و سقم و کیفیت آن در فاصله یک هفته تا ٤٥ روز منتشر می شود.

سایت IMDb از هفته گذشته اقدام به درج لینک سی و دو نوشته امیر عزتی منتقد سینمایی ایرانی و همکار روزآنلاین درباره فیلم هایی چون مالنا، جاده مالهالند، تصادف، مونیخ، همه چیز درباره مادرم، قاپ زدن، هتل رواندا، اتاق امن، ١٢:٠٨ شرق بخارست، کاباره بالکان، اینک بهشت و ... نموده است.

امیر عزّتی در کنار فیلمسازی، تدریس، تالیف و ترجمه کتاب های جیمز باند- سی و پنج سال با یک پدیده، ویدئو و رسانه های تصویری در ایران، چهره پنهان[فیلمنامه، اورهان پاموک]، پارانویای هالیوود [اسوالدو سوریانو]، هتل مام میهن [یوسف آتیلگان] و ... از یک دهه و اندی پیش به برنامه سازی برای تلویزیون نیز اشتغال داشته و برنامه های سینمایی پر طرفداری چون سینمای ٩٠، زبان تصویر، سینما سیاست و ... را نوشته و کارگردانی کرده است.

امیر عزتی پس از خروج از ایران و اقامت اجباری در ترکیه وبلاگ موج نو[www.newwave.blogfa.com] را تاسیس و شروع به نوشتن درباره فیلم ها کرد. وی از اولین روزهای تولد روز آنلاین به ما پیوست و تاکنون ده ها نقد و مصاحبه از وی در این روزنامه منتشر شده است. روز اين موفقيت را به همکار خود تبريک مي گويد.

 * توضیح: بر خلاف نظر جناب بهاری گرامی، بسیاری از این نقدهای لینک شده اولین بار در ماهنامه سینمایی فیلم منتشر شده و بعدها روی وب قرار گرفته اند. شمار اندکی از این نوشته ها برای اولین بار در روزآنلاین منتشر شده، با این حال از ابراز لطف وی و سایر همکاران روز سپاس گذارم.